نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• داود اسپرهم ¹
• محدرضا رمیار ²

¹ nhkadhvدانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

² دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

این مقاله نقدی پدیدارشناختی با محوریت شخصیت، از بوف کور صادق هدایت ارائه می‌دهد. این مطالعه، موقعیت وجودی راوی را به عنوان شیوه‌ای از در-جهان-بودن بازسازی می‌کند و ارزیابی می‌کند که آیا این وضعیت به اصالت هایدگری نزدیک می‌شود یا خیر. این تحلیل بر آن است تا در نهایت به جهان زیستۀ راوی آن‌گونه که بر او پدیدار می‌شود نزدیک شود. دستیابی به این مهم در سه‌سطح انجام می‌شود: ۱- بازسازی تجربۀ در-جهان-بودن راوی؛ 2- تبیین زمانمندی راوی در پیوند با ساختار پروا 3- ارتباط این زمانمندی در پیوند با امکان مرگ. نتایج نشان می‌دهد که جهان راوی در بوف کور جهانی گسسته و تهی از شبکۀ معنادار روابط است؛ ازاین‌رو راوی به‌عنوان یک دازاین، در وضعیتی نااصیل از در-جهان-بودن قرار می‌گیرد. گسست ساختار روایی نیز بازتابی از اختلال در زمانمندی دازاین است؛ جایی که گذشته بر حال چیره می‌شود و امکان گشودگی به آینده از میان می‌رود. همچنین حضور مداوم مرگ و اضطراب در متن، افق وجودی راوی را شکل می‌دهد، اما این مواجهه به تحقق دازاین اصیل نمی‌انجامد. بر این اساس می‌توان بوف کور را روایتی ادبی از بحران دازاین در وضعیت نااصیل دانست. این تحقیق به جای اتخاذ رویکردهای نویسنده‌محور یا خواننده‌محور، مسیر جدیدی در نقد پدیدارشناختی می‌گشاید که نه مبتنی بر نظریۀ دریافت است و نه بر پدیدارشناسی مؤلف استوار است؛ بلکه پدیدارشناسی جهان زیستۀ شخصیت رمان را محور کار خود قرار داده است.

کلیدواژه‌ها

• بوف کور
• نقد پدیدارشناختی
• مارتین هایدگر
• زمانمندی
• مرگ

عنوان مقاله [English]

A Character Centered Phenomenological Critique of Boof-e-Koor Based on Heidegger’s thought

نویسندگان [English]

• Davood Sparham ¹
• Mohamadreza Ramyar ²

¹ Associate Professor of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba’i University

² Persian Language and Literature, Allameh Tabataba’i University

چکیده [English]

This article presents a character-centered phenomenological critique of The Blind Owl by Sadegh Hedayat. The study reconstructs the narrator’s existential situation as a mode of Being-in-the-world and examines whether this condition approaches Heideggerian authenticity. Ultimately, the analysis seeks to draw closer to the narrator’s lifeworld as it appears to him. This objective is pursued on three levels: (1) reconstructing the narrator’s experience of Being-in-the-world; (2) elucidating the narrator’s temporality in relation to the structure of care; and (3) examining the relationship between this temporality and the possibility of death.The findings indicate that the narrator’s world in The Blind Owl is fragmented and devoid of a meaningful network of relations. Consequently, the narrator, as a Dasein, exists in an inauthentic mode of Being-in-the-world. The disruption of the narrative structure likewise reflects a disturbance in Dasein’s temporality, wherein the past dominates the present and the possibility of openness toward the future is foreclosed. Moreover, the persistent presence of death and anxiety throughout the text shapes the narrator’s existential horizon; however, this confrontation does not culminate in the realization of authentic Dasein. Accordingly, The Blind Owl may be interpreted as a literary representation of the crisis of Dasein in an inauthentic condition.Rather than adopting author-centered or reader-centered approaches, this study opens a new path in phenomenological criticism. It is grounded neither in reception theory nor in the phenomenology of the author; instead, it places the phenomenology of the novel character’s lifeworld at the center of its analytical framework

کلیدواژه‌ها [English]

• Boof-e-Koor
• Phenomenological Critique
• Martin Heidegger
• Temporality
• Death