نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• نوید واقعی ¹
• جواد امین خندقی ²

¹ کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران

² استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

چکیده

اگزیستانسیالیسم از مهم‌ترین جریان‌های فلسفی قرن بیستم است که پرسش از نحوۀ هستی انسان، مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی را در مرکز توجه قرار می‌دهد. برخی آثار ادبی و سینمایی را می‌توان بر اساس این مؤلفه‌ها خوانش کرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایۀ تطبیق میان‌رسانه‌ای، مؤلفه‌های اگزیستانسیالیستی را در بوف کور صادق هدایت و طعم گیلاس عباس کیارستمی بررسی می‌کند. پرسش اصلی پژوهش این است که مؤلفه‌های اگزیستانسیالیستی در این دو اثر چگونه بازنمایی شده‌اند و تفاوت این بازنمایی در رسانۀ ادبی و سینمایی چیست. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بوف کور، مرگ، ازخودبیگانگی، احساس گناه، دلهره، تنهایی، آزادی و پوچی در قالب مونولوگ درونی، استعاره و روایت ذهنی بازنمایی می‌شوند؛ در حالی که در طعم گیلاس، مرگ، تنهایی، آزادی و پوچی از طریق سکوت، فضا، گفت‌وگو، حرکت در جاده و پایان‌بندی گشوده بیان می‌شوند. نتیجه آن‌که هر دو اثر با بحران معنا و مرگ‌آگاهی درگیرند، اما بوف کور بیشتر به فروبستگی و نیهیلیسم می‌رسد، در حالی که طعم گیلاس امکان بازاندیشی در معنای زیستن را حفظ می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• اگزیستانسیالیسم
• بوف کور
• طعم گیلاس
• صادق هدایت
• عباس کیارستمی

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Existentialist Elements in Sadegh Hedayat’s The Blind Owl and Abbas Kiarostami’s Taste of Cherry

نویسندگان [English]

• Navid Vaghei ¹
• Javad Amin Khandaqi ²

¹ M.A. in Art Research, Faculty of Art, Ferdows Institute of Higher Education, Mashhad, Iran

² Assistant Professor, Department of Art Research, Faculty of Arts, Shahed University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This study offers an intermedial comparative reading of Sadegh Hedayat’s The Blind Owl and Abbas Kiarostami’s Taste of Cherry through the lens of existentialist thought. Using a descriptive-analytical method, it examines how questions of death, alienation, freedom, loneliness, guilt, anxiety, and absurdity are articulated differently in literary and cinematic form. In The Blind Owl, existential anxiety is shaped through interior monologue, metaphorical density, fragmented subjectivity, and a closed narrative structure that intensifies the work’s nihilistic tendency. In Taste of Cherry, similar concerns emerge through silence, spatial emptiness, restrained dialogue, road movement, and an open ending, allowing the film to suspend rather than resolve the question of life’s meaning. The comparison shows that both works confront the crisis of meaning and the consciousness of death, yet diverge in their medial strategies and philosophical implications: Hedayat’s text moves toward enclosure and negation, whereas Kiarostami’s film keeps open the possibility of reconsidering existence.

کلیدواژه‌ها [English]

• Existentialism
• The Blind Owl
• Taste of Cherry
• Sadegh Hedayat
• Abbas Kiarostami