نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مسعود اسکندری ¹
• سیاوش حقجو ²
• فرزاد بالو ²
• علی اکبر باقری خلیلی ²

¹ پژوهشگر دوره پسادکتری دانشگاه اصفهان

² گروه ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه مازندران، بابلسر

چکیده

انسان کامل یکی از اصلی‌ترین مباحث و موضوعات مورد بحث در میان عارفان مسلمان – به ویژه عارفان وحدت وجودی – است. در اندیشه ایشان انسان کامل جدای از خصال اخلاقی نیکی که برایش احصا شده، از چشم‌انداز وجودشناختی و معرفت-شناختی نیز بسیار مورد توجه بوده است؛ چنانکه می‌توان اذعان کرد که اصولاً امر اخلاقی در این مقوله تابعی از این دو منظر بوده و هست. در پژوهش حاضر انسان کامل از این دو چشم‌انداز، در کتاب انسان کامل عزیزالدین نسفی بررسی شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیل و جمع‌آوری داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای انجام گرفته است. در انتها، پس از تجزیه و تحلیل دیدگاه‌های نسفی این نتایج به دست آمده است که ابعاد وجودشناختی و معرفت‌شناختی انسان کامل، ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند که نخستین در قوس نزول و دیگری در قوس صعود قابل طرح و بررسی‌اند. انسان به عنوان عالم صغیر، نسخه‌ای کوچک شده از عالم کبیر در حساب است؛ یعنی او به یک معنی، هردو عالم است. بنابراین متعلق شناخت و فاعل شناخت در یک فراگرد صعودی و نزولی، خود انسان کامل خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

• انسان کامل
• عزیزالدین نسفی
• وجودشناختی
• معرفت شناختی

عنوان مقاله [English]

The ontological and epistemological base of the Insan-e- Kamel according to Azizuddin Nasfi

نویسندگان [English]

• masoud eskandari ¹
• siavash haghjou ²
• farzad baloo ²
• ali akbar bagheri khalili ²

¹ Postdoctoral Researcher of Isfahan University

² Department of Persian Literature, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Mazandaran University, Babolsar

چکیده [English]

The Insan-e Kamel being is one of the main issues and topics discussed among Muslim mystics - especially existential unity mystics. In his thought, apart from the good moral qualities that have been attributed to him, the Insan-e Kamel has been of great interest from the ontological and epistemological point of view. As it can be acknowledged that basically the moral issue in this category was and is a function of these two points of view. In the present research, the Insan-e Kamel from these two perspectives has been examined in the book The Insan Kamel by Aziz-al-din Nasfi. Descriptive research method - analysis and data collection has been done in library form. In the end, after analyzing the seminal views, these results have been obtained that the ontological and epistemological dimensions of the Insan-e Kamel are closely related to each other, and the first one can be planned and investigated in the descent arc and the other in the ascent arc. Man, as a Microcosm, is a reduced version of the Macrocosm in the calculation; It means that he is both worlds in one sense. Therefore, the property of cognition and the subject of cognition in an ascending and descending process will be the Insan-e Kamel being.

کلیدواژه‌ها [English]

• Insan-e Kamel
• Aziz-al-din Nasfi
• existential dimension
• epistemological dimension