نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه کریمی ¹
• رشید کاکاوند ²
• مریم مرادی ³
• فاطمه محسنی گرده کوهی ⁴

¹ دانشجوی دکتری، بخش زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج-‏

² استادیار بخش زبان و ادبایت فارسی- واحد کرج- دانشگاه آزاد اسلامی- کرج - ایران

³ استادیار بخش زبان و ادبیات فارسی- واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج -ایران

⁴ استادیار بخش زبان و ادبیات فارسی- واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج- ایران.

چکیده

مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که شیوۀ آفرینش معنا چگونه می‌تواند در چارچوبی فلسفی و نه صرفاً بلاغی یا ادبی تبیین ‏شود. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریۀ زیبایی‌شناسی فلسفی «شهود–بیان» بندتو کروچه به تحلیل نثر عرفانی مولانا در ‏مقدمۀ فیه‌مافیه می‌پردازد. بر اساس این نظریه، اثر هنری حاصل وحدت تفکیک‌ناپذیر شهود و بیان است؛ شهود ‏به‌عنوان ادراک بی‌واسطه و زندۀ حقیقت، و بیان به‌مثابه تجسد ضروری و خودانگیختۀ همان ادراک در صورت ‏حسی–نمادین. این چارچوب نظری امکان آن را فراهم می‌آورد که عناصر زبانی و بلاغی متن نه به‌عنوان ابزارهای ‏تزئینی، بلکه به‌مثابه جلوه‌های ضروریِ بیان شهودی فهم شوند. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل ‏کیفی نمونه‌های شاخص روایی، تمثیلی و استعاری از مقدمۀ فیه‌مافیه است. در این راستا، مؤلفه‌های سبکی و بلاغی ‏مانند هنجارگریزی، موسیقی درونی کلام و تصویرپردازی، در نسبت مستقیم با لحظۀ ادراک عرفانی و فرایند بیان ‏هنری تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مولانا در مقدمۀ فیه‌مافیه لحظۀ شهود عرفانی را به‌صورت ‏بی‌درنگ و هم‌زمان در زبان متجسد می‌سازد؛ به‌گونه‌ای که عناصر بلاغی نه واسطۀ انتقال معنا، بلکه صورت تحقق ‏خود معنا هستند. هنجارگریزی‌های زبانی امکان گسست از منطق مفهومی را فراهم می‌کنندو موسیقی کلام وحدت ‏احساسی و شهودی متن را تقویت می‌کند. نتیجه آن است که نثر عرفانی مولانا نمونه‌ای برجسته از تحقق نظریۀ ‏‏«شهود–بیان» در بستر فرهنگی–عرفانی اسلامی است و نشان می‌دهد که زیبایی در این نثر، غایتی خودبسنده نیست، ‏بلکه راهی برای گشودن افق معرفت و ایجاد تحول درونی مخاطب است.‏

کلیدواژه‌ها

• زیبایی شناسی
• شهود
• بیان
• کروچه
• مولوی. ‏

عنوان مقاله [English]

The Aesthetic of Mystical Prose in the Introduction of "Fihi Ma Fihi" by Rumi Based on ‎Benedetto Croce’s Theory of Intuition–Expression

نویسندگان [English]

• fatemeh Karimi ¹
• Rashid Kakavand ²
• maryam moradi ³
• fatemeh mohseni ⁴

¹ Candidate, Department of Persian Language and Literature, ka. C, Islamic Azad University, Karaj .Iran‎

² Asistant Professor, Department of Persian Language and Literature, ka. C, Islamic Azad University, Karaj ‎

³ Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, ka. C, Islamic Azad University, Karaj .Iran‎

⁴ Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, ka. C, Islamic Azad University, Karaj .Iran‎

چکیده [English]

‎." According to this theory, a work of art is the result of the inseparable unity of intuition and ‎expression; intuition as the immediate and living perception of truth, and expression as the ‎necessary and spontaneous embodiment of that perception in a sensuous-symbolic form. This ‎theoretical framework allows for the understanding of the linguistic and rhetorical elements of ‎the text not as decorative tools, but as necessary manifestations of intuitive expression. The ‎research method is descriptive-analytical and based on qualitative analysis of prominent ‎narrative, allegorical, and metaphorical examples from the introduction to Fihi Ma Fihi. In this ‎regard, stylistic and rhetorical components such as norm-breaking, the internal music of ‎language, and imagery have been analyzed in direct relation to the moment of mystical ‎perception and the process of artistic expression. The research findings show that Rumi, in the ‎introduction to Fihi Ma Fihi, immediately and simultaneously embodies the moment of mystical ‎intuition in language; in such a way that rhetorical elements are not mediators for conveying ‎meaning, but rather the form of meaning's realization itself. Linguistic norm-breaking allows for ‎a break from conceptual logic, and the music of language strengthens the emotional and ‎intuitive unity of the text. The result is that Rumi's mystical prose is a prominent example of the ‎realization of the "intuition-expression" theory within an Islamic cultural-mystical context, and ‎demonstrates that beauty in this prose is not an end in itself, but a way to open the horizon of ‎knowledge and create inner transformation in the audience‎

کلیدواژه‌ها [English]

• Aesthetics
• Intuition
• Expression
• Croce
• Rumi.‎