نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهرا گلابی زاده ¹
• ناصر نیکوبخت ²

¹ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

² استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

یکی از موضوعات اساسی سفرنامه‌های معاصر، تقابل سنت و تجدد یا به نوعی مواجهۀ راوی با تقابل تجدد و سنت است.  این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی و با رویکرد مقایسه‌ای به چگونگی مواجهۀ سفرنامه‌نویسان معاصر ایرانی و عرب با موضوع تجدد و سنت پرداخته است، بر آن است تا نشان دهد تفاوت نگاه سفرنامه‌نویس ایرانی با عرب در تقابل تجدد و سنت معطوف به چه نکاتی است. این تقابل در سفرنامه‌های معاصر فارسی و عربی کاملاً مشهود است، جایی که نویسنده ایرانی و عرب با سیر در جوامع غربی با تقابل ارزش‌های دینی (سنت) و نوعی تجددخواهی مواجه می‏شود. سفرنامه‏نویسان مسلمان در سفر به دنیای غرب، تضاد بین سبک زندگی دینی و سکولار را توصیف می‏کنند. در نوشته‌هایشان به نقد اخلاق مدرن غربی می‌پردازند و آن را در تقابل با ارزش‌های شرقی ارزیابی می‏کنند. آن‌ها به‌طور آشکار می‌بینند که چگونه در دنیای غرب، اخلاق و دین از هویت اصلی خود تهی شده و گاه در تقابل با هم قرار گرفته؛ درحالی‌که در جوامع اسلامی، اخلاق و دین هنوز در هم ‌تنیده‌اند. ازمنظر سفرنامه‌نویسان معاصر فارسی و عربی در عصر مدرن، دین در مواجهه با تجدد سه مسیر را طی کرده است؛ یا در جوامع سکولار غربی به حاشیه رانده شده است یا براساس جنبش‌های روشنفکری تغییر ماهیت داده یا در تقابل با آن قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

• سنت
• تجدد
• سفرنامه‌های فارسی
• سفرنامه‌های عربی
• مدرنیته

عنوان مقاله [English]

The Challenge of Tradition and Modernity in the Modern Age: A Comparative Study of Contemporary Persian and Arabic Travelogues

نویسندگان [English]

• زهرا گلابی زاده ¹
• Naser Nikoubakht ²

¹ Ph.D. in Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran.

² Professor of Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

This study analyzes the confrontation between tradition and modernity in selected contemporary Persian and Arabic travelogues. Through a descriptive-analytical and comparative approach, the research examines how Muslim travelers interpret their encounters with Western modernity. The findings indicate that while religion remains central in Eastern societies, the experience of modernity leads to significant reconsiderations of religious and ethical concepts.

کلیدواژه‌ها [English]

• Tradition
• Modernity
• Persian Travelogues
• Arabic Travelogues
• Modern Age