نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• نرجس مرادی ¹
• مهدی حمیدی پارسا ²
• محمدحسین سرانجام ³

¹ دانشجوی دکتری حکمت هنرهای دینی، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده دین و هنر.

² دکترای حکمت هنرهای دینی؛ استادیار موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی.

³ دکتری فلسفه هنر

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین نقش هنر به‌عنوان بستر ظهور رمزها و رسانۀ تبادل دانایی تراژیک در دستیابی انسان به «هستی اصیل» از دیدگاه کارل یاسپرس انجام شده است. پرسش اصلی آن است که هنر چگونه می‌تواند ازطریق به ظهور رساندن رمزها و بازنمایی موقعیت‌های مرزی به انسان در تحقق مرتبۀ اگزیستنس یا همان مرتبۀ وجود اصیل یاری رساند. اهمیت موضوع این است که می‌کوشد ارزش هنر را فراتر از لذت زیبایی‌شناختی، همچون راهی برای رویارویی با حقیقت و ارتباط با امر متعالی تبیین کند. پژوهش با تأکید بر کارکرد متافیزیکی هنر در شکل‌دهی آگاهی وجودی، شکاف میان رویکردهای زیبایی‌شناختی و معرفت‌شناختی را در تبیین ارزش هنر پر می‌کند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است که در آن با تحلیل مفاهیم اساسی اندیشۀ یاسپرس مانند اگزیستنس، رمز، موقعیت‌های مرزی و دانایی تراژیک جایگاه ارزش‌شناختی هنر با تمرکز بر گونۀ تراژدی بررسی می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که از دیدگاه یاسپرس هنر می‌تواند با آشکار ‌کردن لایه‌های پنهان واقعیت و برانگیختن آگاهی وجودی در تحقق خودشناسی فلسفی و تجربه‌ی امر متعالی نقشی بنیادین ایفا  کند. هنر در چهار لایۀ هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی، اخلاقی-وجودی و ارتباطی تجربۀ زیبایی‌شناختی را به هستی اصیل و ارتباط با امر متعالی پیوند می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

• هنر
• هستی اصیل
• کارل یاسپرس
• رمز
• ارزش‌شناختی هنر

عنوان مقاله [English]

Art as a Path Towards Existenz in Jaspers’ Thought

نویسندگان [English]

• narges moradi ¹
• mehdi hamidi parsa ²
• MohammadHossein Saranjam ³

¹ Ph.D. Candidate in Philosophy of Religious Art, University of Religions and Denomination Art, Qom, Iran.

² Associate Professor, Department of Philosophy of Art, Institute of Higher Education of Islamic Art and Thought

³ PhD in Philosophy of Art.

چکیده [English]

This research explores the role of art in attaining "Existenz" from Jaspers’ perspective. The central question concerns how art may assist human beings in realizing this dimension of existence. The significance of the study lies in its attempt to articulate the value of art beyond aesthetic pleasure, interpreting it instead as a way of confronting truth and establishing a connection with the Transcendent. By emphasizing the metaphysical function of art in shaping existential consciousness, the research aims to bridge the conceptual gap between aesthetic and epistemological approaches to the value of art. Employing a descriptive- analytical method, the present study investigates the value-cognitive dimension of art through an analysis of Jaspers’s key concept such as Existenz, symbol, boundary situation, and Tragic Insight, with particular attention to the genre of tragedy. The finding indicate that, in Jaspers’s view, art serves as a fundamental medium for disclosing the concealed layers of reality and awakening existential awareness, thereby fostering philosophical self-understanding and the experience of the transcendent.

کلیدواژه‌ها [English]

• Art
• Authentic Existence
• Karl Jaspers
• Cipher
• Cognitive Value of Art