نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
چکیده
رمان رود راوی اثر ابوتراب خسروی، با گسست از سنتهای رئالیستی و عبور از بازیهای زبانی صرفاً فرمالیستی، افقی نوین در ادبیات داستانی ایران میگشاید؛ افقی که در آن «کلمه» از سطح یک نشانۀ قراردادی فراتر رفته و به موجودیتی مستقل و جسمانی بدل میشود. پژوهش حاضر با اتکا بر رویکرد «پسا-انتقادی» و مبانی پدیدارشناسی موریس مرلو-پونتی، سازوکار دگردیسی زبان به مادهالمواد آفرینش را در این اثر میکاود. مسئلۀ محوری این جستار، تبیین فرایندی است که طی آن زبان از ابزار بازنمایی واقعیت، به جوهرۀ برسازندۀ جهانی خودبسنده تغییر ماهیت میدهد. نویسنده با گره زدن خلاقانۀ میراث عرفانی، بهویژه کیهانشناسی ابنعربی، به شگردهای روایی مدرن، گونهای «هستیشناسی نوشتاری» را بنیان نهاده که در آن نیروی تکوین، از ساحت قدسی به قلم نویسنده منتقل شده است. واکاوی مفاهیمی چون «تجسد واژه» و «مکانمندی زبان» آشکار میسازد که در این منظومۀ فکری، مرزهای انتولوژیک میان انسان و متن فروریخته است؛ بهگونهای که بدنها ماهیت نوشتاری مییابند و شهرها هیئتی آرشیوی و لایهلایه به خود میگیرند.یافتههای پژوهش نشان میدهد که در رود راوی، نوشتن همارز زیستن و فراتر از آن، عین کنش آفرینش است. این چرخش هستیشناختی، خواننده را از مقام مفسر بیرونی جدا کرده و به ساکن قلمرو زبان بدل میسازد تا تجربهای بیواسطه از جهانی داشته باشد که در آن مرگ همان خطخوردگی از صفحه، و جاودانگی، ثبت شدن در تذکرههاست.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
The Phenomenology of Language through the Lens of Ontology in The Ravi River
نویسنده [English]
- mohammad Taheri
Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan.
چکیده [English]
Abu Torab Khosravi’s novel, The Ravi River (Rood-e Ravi), marks a significant departure from literary realism and formalistic language games, presenting the "word" not merely as a conventional sign but as an independent, corporeal entity. Drawing on a "post-critical" framework and Maurice Merleau-Ponty’s phenomenology, this study investigates how language metamorphoses into the primal matter of creation within the text. The core objective is to elucidate the process by which language transcends its role as a representational tool to become the constitutive essence of a self-sufficient world. By synthesizing the mystical cosmology of Ibn Arabi with modern narrative strategies, Khosravi establishes a unique "textual ontology" where the power of genesis transfers from the sacred realm to the author’s pen. Through the analysis of concepts such as "word incarnation" and "linguistic spatiality," this research demonstrates the collapse of ontological boundaries between the human subject and the text; within this system, bodies assume a textual nature, and cities manifest as layered archives. The findings reveal that in The Ravi River, writing is synonymous with living and constitutes the very act of existence. This ontological turn repositions the reader from an external interpreter to an inhabitant of the linguistic realm, offering an unmediated experience of a world where death is simply erasure from the page, and immortality is inscription within the chronicles (Tazkirehs).
کلیدواژهها [English]
- The Ravi River
- Phenomenology of Language
- Textual Ontology
- Corporeality of the Word
- Post-critical Approach
)