نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
چکیده
مانیفستها متونی هستند که غالبا توسط گروهها یا احزاب سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، ادبی... در نقد اندیشه-های مسلط بر جامعه نوشته میشوند و تعریف جدیدی از آن ارائه میدهند. برای مثال میتوان به مانیفستهای احزاب چپ در ایران اشاره کرد که متاثر از آموزههای مارکسیسم ـ لنینیسم به وجود آمدند و به بازتعریف مرز میان هنر (ادبیات) و ایدئولوژی پرداختند. مانیفست حزب توده، مهمترین مانیفست نوشته شده توسط احزاب چپ در ایران است که به تبعیت از مرامنامة ادبی حزب کمونیست (رئالیست سوسیالیستی) ادبیات را ابزاری برای نقد سرمایهداری، مبارزه طبقاتی و آگاهیبخشی برای طبقه فرودست برشمرد و چهارچوبی جدید برای تولید آثار هنری(ادبی) تعیین کرد.
این پژوهش در پی آن است با مطالعة آثار احسان طبری، به عنوان بزرگترین تئوریسین حزب توده در ایران، تأثیر اندیشههای مارکسیستی – لنینیستی بر دیدگاهها و آرای ادبی وی را مورد بررسی قرار دهد. نتیجه پژوهش نشان میدهد احسان طبری علی رغم التزام شدید به مرامنامة ادبی حزب کمونیست، به دلیل تأثر مستقیم از اندیشههای مارکس در مواردی نیز نگاهی انتقادی بدان دارد و تابع محضِ آن نیست.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Iranian Marxism and the Literary Manifesto (A Look at Literary Manifestos Written by Iranian Marxists with a Focus on the Views of Ehsan Tabari)
چکیده [English]
Manifestos are texts typically produced by political, social, cultural, or literary groups or parties to critique dominant ideologies in society and offer new definitions thereof. A prime example is the manifestos of leftist parties in Iran, which emerged under the influence of Marxist-Leninist teachings and sought to redefine the boundaries between art (literature) and ideology. The Tudeh Party Manifesto is the most significant manifesto produced by leftist parties in Iran. Following the literary doctrine of the Communist Party (Socialist Realism), it characterized literature as a tool for criticizing capitalism, engaging in class struggle, and raising consciousness among the subordinate class, thereby establishing a new framework for producing artistic (literary) works. This research aims to examine the influence of Marxist-Leninist thought on the literary views and opinions of Ehsan Tabari, as the foremost theorist of the Tudeh Party in Iran, through a study of his works. The findings indicate that despite Ehsan Tabari's strict adherence to the Communist Party's literary doctrine, his direct engagement with Marx's ideas led him to occasionally adopt a critical perspective toward it, demonstrating that he was not merely an unquestioning follower.
کلیدواژهها [English]
- Marxism-Leninism
- Socialist Realism
- Tudeh Party
- Literary Doctrine
- Ehsan Tabari
)