نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• شیرزاد طایفی ¹
• مهشاد خاکی زاده ²

¹ دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران.

² کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، گرایش ادبیات معاصر، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران..

چکیده

پیوند میان ادبیات، سینما و فلسفه از دیرباز جایگاهی ویژه در مطالعات میان‌رشته‌ای داشته و زمینه‌ساز تأملات نظری گسترده‌ای در این سه حوزه شده‌است. این ارتباط را می‌توان از طریق چگونگی بازنمایی کنش شخصیت‌ها در آثار ادبی و سینمایی با تکیه بر مبانی فلسفی مورد بررسی قرار داد. در این پژوهش، کنش‌های شخصیت‌های دو فیلم‌نامۀ «23 نفر» و «تنگۀ ابوقریب»، با محوریت جنگ ایران و عراق، در چارچوب فلسفۀ سپهرهای وجودی سورن کی‌یرکگور مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. کی‌یرکگور، سپهر دینی را عالی‌ترین مرتبۀ وجودی انسان مؤمن تلقی کرده و «شهسوار ایمان» را فردی می‌داند که با گذر از عقلانیت، به واسطۀ ایمان قلبی به انتخابی دشوار دست می‌زند. با توجه به این‌که در جریان جنگ ایران و عراق، دفاع از وطن به‌مثابه وظیفه‌ای دینی، محرک اصلی کنش‌های شخصیت‌ها بوده‌است، می‌توان نتیجه گرفت که تحلیل آثار سینمایی جنگ بر مبنای سپهر دینی کی‌یرگور میسر است. این پژوهش با روش کیفی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته و یافته‌ها نشان می‌دهند که شخصیت‌های مورد بررسی، با اتکا به مسئولیت‌پذیری اخلاقی و ایمان درونی، به انتخاب‌هایی دست زده‌اند که معنای وجودی زندگی ایشان را شکل داده‌اند. بر این اساس، نظریۀ کی‌یرکگور از ظرفیت بالایی برای تحلیل و تبیین ابعاد وجودی و معنایی این آثار سینمایی برخوردار است. همچنین می‌توان به عنوان دیدگاهی نو از این نظریه در بررسی سایر آثار سینمایی و ادبی که مبتنی بر عملکرد اخلاقی یا دینی شخصیت‌هاست، بهره گرفت.

کلیدواژه‌ها

• 23نفر
• تنگۀ ابوقریب
• سپهر دینی
• شهسوار ایمان
• کی‌یرکگور

عنوان مقاله [English]

A Critique of the Films “23 People” and “The Lost Strait” Based on Kierkegaard’s Model of ‘Knight of Faith’

نویسندگان [English]

• Shirzad Tayefi ¹
• Mahshad Khakizadeh ²

¹ Associate Professor of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.

² Master of Arts in Persian Language and Literature, majoring in Contemporary Literature, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The interconnection between literature, cinema, and philosophy has long held a special place in interdisciplinary studies, fostering extensive theoretical contemplations within these three domains. In this research, the actions of characters in two films, "23 People" and " The Lost Strait," centered around the Iran-Iraq War, were analyzed within the framework of Søren Kierkegaard's existentialist metaphysics. Kierkegaard regarded the religious sphere as the highest level of existence for a believing human being, and defined the "knight of faith" as one who, by transcending rationality, makes a difficult choice through heartfelt faith. Given that during the Iran-Iraq War, defending the homeland was seen as a religious duty, it can be concluded that analyzing war cinema based on Kierkegaard's religious metaphysics is feasible. This research was conducted qualitatively, utilizing library resources, and the findings demonstrate that the characters under scrutiny, relying on ethical responsibility and inner faith, made choices that shaped the meaning of their lives. Consequently, this perspective can be utilized as a novel approach to examining other cinematic and literary works that are based on the moral or religious actions of characters.

کلیدواژه‌ها [English]

• 23 People
• The Lost Strait
• Kierkegaard’s Religious Sphere
• Knight of Faith