نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران.

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه مازندران.

10.22080/lpr.2025.29304.1112

چکیده

طبیعت، همواره مهم‌ترین زمینۀ رویارویی آدمی با هستی و برقراری نسبت با آن بوده است. این مواجهه می‌تواند برخوردی مفهومی و از دریچۀ ذهن (سوژه) باشد و طبیعت نیز در این صورت صرفاً موضوع (ابژه) روش‌ها و چارچوب‌های مفهومی است. اما مواجهۀ دیگر، مواجهۀ وجودی با طبیعت در معنای حضور و پیوند با آن، و خارج شدن از بند مفاهیم ذهنی و نظری است که عامل  تذکار اندیشۀ وجود، و حقیقتِ وجود در طبیعت است؛ این که حقیقت، خود و به ارادۀ خود است که از دل پدیدار‌ها ظهور پیدا می‌کند نه ازطریق مفاهیمی که توسط آدمی بر آن‌ها تحمیل می‌‌شود. این پژوهش، به روش تحلیل محتوای کیفی، این نسبت وجودی با طبیعت و هستی را در مجموعه شعر دیدن بیژن الهی با نظر به تفکر وجودی و پدیدارشناسی هایدگر بررسی نموده و نشان می‌دهد که طبیعت، ساحت بی‌واسطگی  وجود است و زبان شعر طبیعت‌محور الهی، محملی برای انکشاف حقیقت وجود است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Nature of Didan (Seeing): Bijan Elahi's Approach to Nature in Light of Martin Heidegger's Existential Thought

نویسندگان [English]

  • Ghodsieh Rezvanian 1
  • Mohammadreza Mohammadi 2

1 Associate Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.

2 M.A. in Persian Language and Literature, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.

چکیده [English]

Nature has always been the most fundamental ground for humanity’s encounter with existence and establishing a relation to it. Such an encounter may take a conceptual form, mediated through the mind (the subject), in which case nature is reduced to a mere object, framed and interpreted through conceptual methods and theoretical structures. Yet, another mode of encounter with nature exists: an existential engagement grounded in presence and communion, one that transcends mental and theoretical constructs. This mode of encounter serves as a reminder of the thinking of existence and of the truth of being within existence—namely, that truth emerges from phenomena themselves, by and of their own accord, rather than through concepts imposed upon them by human cognition. Employing a qualitative content analysis approach, the present study examines this existential relation to nature and being in Bijan Elahi’s poetry collection Didan (Seeing), drawing upon Heidegger’s existential thought.  The findings demonstrate that nature functions as the realm of the immediacy of existence, and that the nature-oriented poetic language of Elahi provides a medium for disclosing the truth of existence

کلیدواژه‌ها [English]

  • Seeing Nature
  • Heidegger
  • Bijan Elahi
  • Existence
آزادانی، زکیه و بهشتی، سید محمدرضا (1397). "آزادی اگزیستانسیال و آزادی استعلایی در اندیشه هایدگر". حکمت و فلسفه، س 14، ش1،. صص 7ـ24.
احمدی، بابک(1396). حقیت و زیبایی. تهران: مرکز.
ـــــــــــــ (1393). هایدگر و تاریخ هستی. تهران: مرکز.
اسماعیل پور، ابوالقاسم (1398). شعر و شهود. تهران: هیرمند.
الهی، بیژن (1398). دیدن. تهران: بیدگل.
ـــــــــ (1398). نیت خیر. تهران: بیدگل.
ـــــــــ (1395) درۀ علف هزار رنگ (جنگی از گردانده‌های بیژن الهی). تهران: بیدگل.
بالو، فرزاد ، رضاپور، رضا (1403) «تأملی تازه دربارۀ مفهوم «دیدن» (ادراک مشاهدتی) در اندیشۀ مولانا با الهام از رویکرد هستی‌شناسانۀ هایدگر». جستارهای نوین ادبی، سال پنجاه و هفتم، ش 2. صص 49-73
جعفری جزی، مسعود(1378). سیر رمانتیسم در اروپا. تهران: نشر مرکز.
خاتمی، محمود (1386). مدخل فلسفه غربی معاصر. تهران: نشر علم.
ــــــــــــــ (1401). گادامر و مسأله هرمنوتیک. تهران: نشر علم.
رجبی، روح اله و رضا سلیمان حشمت (1394). «زبان در اندیشه هایدگر». حکمت و فلسفه. س 11، ش 4. صص 23ـ40 .
سید حسینی، رضا (1381). .مکتب‌های ادبی. تهران: نشر مرکز.
صافیان، محمد جواد و ناصر مومنی(1389). «بررسی رابطه میان سکنی گزیدن و فراخواندن از نظر هایدگر»، حکمت و فلسفه. س 6، ش 2، صص 55ـ68
صافیان، محمد جواد(1387). «نگاهی به روش تحقیق پدیدارشناختی ـ هرمنوتیک هایدگر پیرامون کار هنری». پژوهش‌نامه فرهنگستان هنر، ش 8 . صص 9 ـ 25
صفارحیدری، حجت، سعید صفارحیدری (1398) «تأملی پدیدارشناختی درباره نسبت طبیعت‌گردی و تخریب محیط زیست: با تأکید بر اندیشه‌های فلسفی هایدگر»،  برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری. س8، ش 28. صص8-32
مسکوب، شاهرخ (1371). «افسانه طبیعت». مجله کلک نقد ادبی. ش35 و 36 . صص 22 – 51 .
نیما یوشیج (1376).مجموعۀ کامل نامه‌های نیما یوشیج، به کوشش سیروس طاهباز. تهران: نشر علم.
هایدگر، مارتین(1399). پارمنیدس، ترجمۀ طالب جابری. انتشارات سمت.
ــــــــــــــ(1373). «پرسش از تکنولوژی»، ترجمۀ شاپور اعتماد. فصلنامه فلسفی ـ ادبی ـ فرهنگی ارغنون، ش 1. صص 1 ـ 30.
ــــــــــــــ (1391).زبان خانه وجود، ترجمۀ جهانبخش ناصری با مقدمۀ رضا داوری اردکانی. تهران: هرمس.
ــــــــــــــ (1389).  شعر، زبان و اندیشه‌ی رهایی، ترجمۀ عباس منوچهری. تهران: مولی.
ــــــــــــــ(1392). مسائل اساسی پدیدارشناسی، ترجمۀ پرویزضیاء شهابی. تهران: مینوی خرد.
ــــــــــــــ 1395). هستی و زمان، ترجمۀ‌ عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
 ــــــــــــــ (1394). نامه دربارۀ انسان گرایی- از مدرنیسم تا پست مدرنیسم، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان.تهران: نشر نی.
Heidegger, M. (2013). Fundamental Problems of Phenomenology (P. Zia Shahaذi, Trans.). Tehran: Minu-e-Kherad Publishing
Heidegger, M. (2016). Being and Time (A. Rashidian, Trans.). Tehran: Ney Publishing